Aprondress, smokkr albo po prostu suknia fartuchowa - moda kobiet w świecie Wikingów

          Bohaterem dzisiejszego postu, a raczej wprowadzenia, będzie rzecz, która stoi w długiej kolejce rzeczy do uszycia. Jest to tak zwana aprondress albo smokkr, czyli sukienka na ramiączkach noszona przez kobiety Wikingów.

aprondress via Nordic Folklore

           Aprondress (inaczej też smokkr albo suknia fartuchowa) to sukienka na ramiączkach, szyta z jednego kawałka materiału nadając przy tym tubowaty kształcie albo szyta z klinów przez co była bardziej rozłożysta. Nakładano ją na suknię spodnią z długimi rękawami. Ramiączka spinało się z przodu broszami z brązu, nazywanymi żółwimi, od ich muszlowego kształtu.. Oprócz funkcji praktycznej, pełniły też rolę dekoracyjną. Różniły się wielkością i kształtem oraz ornamentyką. Do brosz można było przyczepić dodatkową biżuterię: łańcuszki, sznury korali między innymi z bursztynu i szkła, które mówiły też o statusie materialnym i społecznym danej kobiety.

miedziana brosza, X-XI wiek, Skandynawia, via The Metropolitan Musem of Art

Aprondres uszyta przez Ekaterinę Savalyevę <3

          Temat dotyczy mody z przed 1000 lat, dlatego stroje i biżuteria zachowały się fragmentarycznie. Opinie ekspertów i archeologów różnią się w kwestii nazewnictwa, ostatecznego wyglądu i sposobu noszenia ubrań, dlatego kostiumy, które widzimy w serialach czy rekonstrukcjach, są  po prostu różnymi interpretacjami. Dzisiejsze wyobrażenia opierają się głównie na znaleziskach z wykopalisk archeologicznych takich jak szwedzka Birka, duńskie Hedeby, norweskie Køstrup i rosyjski Pskov. O ogromnej popularności owalnych brosz wśród kobiet Wikingów wiemy, ponieważ znaleziono je w ponad 100 grobach na 128 odkopanych w Birce.  Zachowały się niewielkie skrawki materiałów, głównie strzępki przy zapięciach brosz - i dzięki temu możemy snuć domysły z czego ubrania były szyte (głównie z wełny i lnu), z ilu warstw się składało i jakie mogło być wykończenie. Na podstawie wykopalisk z Birki, Agnes Geijer w 1938 roku po raz pierwszy zrobiła rekonstrukcję aprondress. Oprócz Geijer była jeszcze trójka głównych naukowców, którzy specjalizowali się w tym temacie: Inga Hagg, Fleming Bau i Thor Ewing.

interpretacja Agnes Geijer

brosze z brązu via The National Museum of Denmark

miedziane brosze z koralami vis Contrapasso

Królowa Lagertha w Wikingach też ma brosze, ale raczej w wydaniu dekoracyjnym ;)

I.... w piąteczek dotarły do mnie zamówione materiały, czekam jeszcze na brosze i zabieram się do szycia!

Marta

źródła:
Hildes Hjemeside http://urd.priv.no/viking/smokkr.html
Chtistina Krupp http://thorsonandsvava.sccspirit.com/pdf_files/Viking_handout_women.pdf